فواید خارخاسک

گیاه خارخاسک یا خار خسک در طب سنتی، خواص درمانی متفاوتی چون دفع سنگ کلیه و مثانه و رفع التهاب مجاری ادرار دارد. میوه این گیاه که در ایران نیز وجود دارد برای درمان دیابت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

گیاه خارخاسک از خانواده اسفندها است و قسمت مورد استفاده این گیاه میوه، دانه، برگ، ریشه و گاهی تمام قسمت‌های گیاه است و اغلب، تمام میوه آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گیاه دارویی به عنوان علف هرز در بیشتر مناطق دیده می‌شود. اگرچه گیاه خارخاسک در آمریکا و استرالیا گیاهی سمی محسوب می‌شود اما در طب سنتی چین و هند پیشینه‌ای طولانی و مصارف درمانی بسیار دارد.

این گیاه با گل‌های زردرنگ در مناطق صحرایی و با شرایط نامناسب هم رشد می‌کند. خارخاسک به عنوان گیاه یک ساله در آب‌وهوای سردتر پرورش می‌یابد. از ترکیب‌های مفید و فعال موجود در گیاه خارخاسک می‌توان به ساپونین‌ها، لیگنینامیدها، فلاونوئیدها، آلکالوئیدها و گلیکوزیدها اشاره کرد.

مطالعات آزمایشگاهی روی حیوانات حاکی از آن است که مصرف این گیاه به افزایش ترشح هورمون تستوسترون و همچنین افزایش قدرت و حجم عضلات منجر می‌شود. همچنین مصرف این گیاه تولید سلول‌های جنسی مردانه و زنانه را افزایش می‌دهد. همچنین گیاه خارخاسک در درمان بیماری‌های قلبی – عروقی همچون فشارخون بالا، کم‌خونی، ضعف گردش خون و آنژین صدری موثر است.

 

گیاه خارخاسک باعث کاهش قند خون بیماران دیابتی می‌شود
نتیجه یک تحقیق نشان می‌دهد عصاره میوه گیاه خارخاسک باعث کاهش قند خون در موش‌های دیابتی می‌شود. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات مقادیر متفاوت از عصاره میوه گیاه خارخاسک بر قند خون در موش صحرایی در مقایسه با داروی گلی بن کلامید در کوتاه مدت و بلندمدت انجام شد. در این تحقیق تعداد ۶۰ موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار به وزن ۲۰۰ تا ۲۵۰ گرم که در شرایط یکسان نگهداری می‌شدند، به وسیله استرپتوزوسین دیابتی شدند و در این تحقیق مورد آزمایش قرار گرفتند. به این موش‌ها عصاره هیدرو الکلی گیاه خارخاسک در دوزهای ۷۵۰ ،۵۰۰ ،۲۵۰ ،۱۵۰ ،۶۰ ،۳۰ ،۱۵و ۱۰۰۰ میلی‌گرم در بررسی حاد داده شد و در دوزهای ۷۵۰ ،۵۰۰ و  ۱۰۰۰ در بررسی فاز مزمن، داروی گلی بن کلامید به مقدار ۱۰ میلی‌گرم به روش داخل صفاقی تزریق شد و این دو با هم مقایسه شدند.

خارخاسک با کاهش تحریک عصبی، افزایش فعالیت عضله قلب و از بین بردن هورمون‌های مازاد از جریان خون، برای برطرف کردن فشارخون مفید است
بعد از این مرحله نمونه خون از ورید خونی موش‌ها به صورت ناشتا و  ۲ساعت پس از تغذیه جمع‌آوری شد و قند خون با استفاده از دستگاه گلوکومتر اندازه‌گیری شد. نتایج آنالیز آماری نشان داد عصاره هیدرو الکلی میوه خارخاسک سبب کاهش میزان قند خون در موش‌های دیابتی در مقایسه با داروی معیار و گروه شاهد می‌شود. دوزهای ۲۵۰، ۱۵۰،۶۰ ،۳۰ ،۱۵ و ۵۰۰ میلی‌گرم تأثیر معناداری بر قند خون نداشتند درحالی‌که دوزهای ۷۵۰ و ۱۰۰۰ سبب کاهش پیش‌رونده قند خون دوساعته و ناشتا شدند. بر اساس نتایج حاصل‌شده از این تحقیق عصاره هیدروالکلی میوه گیاه خارخاسک باعث کاهش میزان قند خون در موش‌های دیابتی در مقایسه با داروی معیار شد.

 

خارخاسک و دفع سنگ‌های مجاری ادراری
این گیاه دفع‌کننده سنگ‌های مجاری ادراری و تسهیل دهنده عمل تصفیه خون و اعمال کبدی است و نحوه مصرف آن بدین صورت است: میوه این گیاه باید روزی ۳ مرتبه و به میزان ۲ تا ۴ گرم به صورت دم کرده مصرف شود.
خارخاسک و ناتوانی جنسی
اگر چه بسیاری معتقدند که گیاهان دارویی برای مشکلات جنسی کاربردی ندارند و این مشکل را برطرف نمی‌کنند اما تحقیقات خلاف آن را ثابت کرده است. یکی از بهترین این داروها خارخاسک است که روی کاربرد آن تحقیقات بسیاری انجام شده است. این ماده از زمان‌های قدیم در اروپا و آسیا برای درمان ناتوانی‌های جنسی و ناباروری مورد استفاده قرار می‌گرفته است البته قبل از اینکه پیشرفت‌های علمی داروهایی شیمیایی و علاج‌های پزشکی برای این عارضه پیدا شود و ماده اصلی آن که پروتودیوسین نامیده می‌شود کشف شود. شش دانشگاه و بیمارستان آکادمیک بیش از نه تحقیق روی این مسئله انجام داده‌اند که آثار پر منفعت داروهای گیاهی را به اثبات می‌رساند. این تحقیقات نشان داده است که خارخاسک در مواقعی کاربرد دارد که هورمون‌های جنسی فرد نامتوازن بوده یا تستوسترون کاهش یافته باشد. در این حالت ماده فعال موجود در خارخاسک می‌تواند با استفاده از آنزیم‌های طبیعی بدن فرد این کمبود را جبران کند.

غرغره‌ی جوشانده خارخاسک برای معالجه التهاب‌ها و برفک دهان، کاربرد دارد
تحقیقات دیگری نشان داده است که خارخاسک می‌تواند DHEA که ماده‌ای موثر برای برقراری یک رابطه‌ی جنسی سالم و کامل می‌باشد را در بدن فرد بالا ببرد. این ماده برای درمان ناتوانی‌های جنسی بالا بردن کیفیت عملکرد فرد بسیار خوب عمل می‌کند و اگر به طور مرتب مورد استفاده قرار گیرد می‌تواند این مشکل را درمان کند، به یاد داشته باشید که این دارو فوری عمل نمی‌کند و نیازمند زمان است.

نکته قابل‌توجه: اگرچه می‌توان در فروشگاه‌ها انواع مختلفی از این داروی گیاهی را مشاهده کرد، اما باید توجه داشته باشید که بعضی از این داروها اصل نیستند و فاقد آن ماده فعال که به درمان این عارضه کمک می‌کند هستند. دقت کنید که نوعی از این ماده را انتخاب کنید که حداقل ۴۵ درصد حاوی پروتوسین باشد.

 

خارخاسک برای کاهش فشارخون مفید است
خارخاسک گیاهی است که در گذشته برای کاهش چربی خون و کلسترول، رفع تصلب شرایین، انسداد و سخت شدن سرخرگ‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت. ترکیبات این گیاه در کاهش مقدار سدیم موجود در خون که باعث کاهش حفظ میزان مایعات می‌شود، موثر است. خارخاسک با کاهش تحریک عصبی، افزایش فعالیت عضله قلب و از بین بردن هورمون‌های مازاد از جریان خون، برای برطرف کردن فشارخون مفید است.

 

دیگر خواص این گیاه
* این گیاه بین ورزشکاران به خصوص بدن‌سازان به همراه مکمل‌های غذایی برای تقویت توده عضلانی و افزایش قدرت مصرف می‌شود و در داروهای سنتی چینی‌ها و هندی‌ها برای درمان بیماری‌های کبد و کلیه و بیماری‌های قلبی – عروقی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

* کارشناسان مالیدن یا خوردن روغن خارخاسک را در تسکین درد مفاصل و کمر تأثیرگذار می‌دانند.

* غرغره‌ی جوشانده خارخاسک برای معالجه التهاب‌ها و برفک دهان، کاربرد دارد.

* میوه‌ی خارخاسک مانند عصاره‌ی گیاه عمل می‌کند و دَم‌کرده‌ی میوه آن، برطرف‌کننده‌ی بیماری‌های کلیه و نقرس است.
* علاوه بر این افراد مبتلا به اختلالات گوارشی همچون یبوست و نفخ نیز می‌توانند از فواید درمانی خارخاسک بهره‌مند شوند.

* گیاه خارخاسک در طب سنتی چین برای تقویت کبد، درمان پرخوری و همچنین درمان مسمومیت غذایی استفاده می‌شود.

* این گیاه به دلیل ادرارآور بودن و داشتن خواص ضدعفونی‌کنندگی می‌تواند خطر ابتلا به عفونت‌های مجاری ادراری را کاهش دهد.

* خارخاسک همچنین در درمان اختلالات ایمنی بدن از قبیل آلرژی‌های پوستی و اگزما نیز تأثیرات سودمندی دارد.

 

میزان مصرف خارخاسک
میزان مجاز برای هر بار مصرف خوراکی این گیاه، از ریشه، برگ یا میوه، حداکثر ۲۰ گرم و از روغن آن، حداکثر ۲۸ گرم است که این میزان اغلب باید به همراه شیره‌ی انگور یا شیره‌ی خرما و یا عسل مصرف شود.